Lomak pongek podeh, baitu kecek urang awak nan alah gadang di Malaysia, tibo-tibo pulang kampuang hari Jumaik patang. Urang awak ko alah jadi urang Malaysia, bahaso nan dipakai bahaso Melayu, tapi alah lapan tahun karajo di Cino.
Urang maa inyo? Inyo urang Pikumbuah, dek baitulah talompek lomak pongek podeh, indak lamak pangek padeh. Baa kok talompek pongek podeh, dek kami maajak inyo makan di restoran, indak di rumah makan Padang. Batanyolah lah kami, lai lamak nan dimakan? Tasabuik dek urang awak ko, lomak bona. Sado nan dimakan di Padang ko, lomak bona kecek uni ko.
Dek tasabuik lomak bona jo pongek podeh, jalehlah dek kami, baso Uni ko urang Pikumbuah. Kami tanyolah, lai takana juo baso Pikumbuah ko. Kecek uni ko, lai tapi ciek-ciek bana dek urang gaek alah babaok pulo ka Malaysia dan alah babahaso Melayu, indak bahaso Minang.
Tapi dek kato nan kami danga lomak, indak lamak, banyak o pado a, iko manunjuakkan baso, jauah-jauah urang Minang ko marantau, lai ingek juo bahaso Minang. Bak kecek urang gaek, sajauah-jauah bangau tabang, jatuahnyo ka kubangan juo. Sajauah-jauah urang awak karajo, sampai ka Cino, nan kampuang halaman takana juo. Dialek indak ka lupo meskipun alah lamo di nagari urang.
Dari kato nan talompek ko, rancak awak ingek baliak, nan ma nan pongek ko. Pongek ko andalan Pikumbuah, namonyo pongek situjuah. Pongek situjuah ko cubadak nan dimasak sampai kuahnyo kariang, warnanyo itam bantuak gudeg Jogja. Dek dari cubadak, pongek situjuah ko manjadi sayua, katiko makan nasi ramas atau nasi di rumah makan, harus batambah jo randang atau tunjang.
Lain pongek situjuah, lain pulo pongek ombilin. Pongek ombilin warnanyo sirah, ado ikan di dalamnyo. Ikan ko ditusuak jo lidi bia ndak caia wakatu di masak. Warnanyo mirip asam padeh, tapi kuahnyo labiah kental. Kok dikicok, tabik salero dek baagia asam kandih. Segar kecek urang kini.
Pongek nan urang saisuak mambuek, ado baaleh jo daun pisang. Di Pasa Batusangka ado nan manjua tiok ari pakan, tiok ari kamih. Mamasaknyo langsuang dicambuang nan sagadang embe, nan warnanyo ijau putiah, bantuak teko urang lamo. Cubadak jo ikan disusun balenggek sampai panuah cambuang. Pongek ko dimasak langsuang di ateh tungku nan apinyo dari kayu. Nan mancubo pasti tabik salero.
Baitulah salero urang Minang ko. Kecek urang lamak kentaki lai, tapi nan samba awak, nan diolah jo bahan dari laman surang, ado ladonyo, bawangnyo, daunnyo, indak ka barubah lidah dek lamaknyo. Urang rantau lai taragak juo pongek, awak nan tingga, bilo terakhir makan pongek?




