Dek lah lamo ndak ka pasa raya, sanjo patang kami pai main ka sinan, ka Pasa Raya Padang. Dulu pasa ko rami, urang tibo dari mano sajo. Dari Sangka, dari Piaman, dari Solok, rami-rami tibo. Ado nan pai jalan-jalan, ado nan pai balanjo. Tahun 90-an Padang ko puseknyo. Nan sayua, nan buah, nan baju, nan kaset, a nan nio dibali urang Minang ado di siko. Kutiko itu, kami tingga di dakek pasa, dakek terminal. Taraso bana baa Padang jadi tampek balanjo urang Minang.
Kini pasa ko alah langang, apolai sajak kadai-kadai alah dibukak dakek rumah. Mini market baitu pulo. Tiok simpang ado pulo. Nan mudo-mudo tantu sanang balanjo ka sinan. Lah banyak nan pakai AC. Masuak, piliah nan katuju, tuh bayia ka kasir. Baitu cando rang mudo balanjo.
Tapi ndak banyak nan tahu, kadai-kadai ko alah mailangan budayo kito. Awak cuma kenal kato ciek, duo, tigo katiko balanjo. Tu kok ado nan ka mambali bareh atau gulo, dicari nan sakilo, duo kilo, sampai limo kilo. Kato-kato iko tantu beda kok awak pai balanjo ka pasa raya.
Wakatu tibo di pasa rayo sanjo patang, talataklah jariang di ateh terpal biru, dionggok-onggok dek amai nan manggaleh. Ndak jauh dari tampek amai ko, ado pulo jariang nan dilatakkan ateh piriang plastik biru nan acok dipakai dek uda-uda manggaleh sate. Kok mambali jariang nan dijua tu, sabuik sajo, “Bara saaonggok kok, Mak?” atau “Bara sapiriang jariang ko, Mak?”. Kok lai murah harago jariang, bisa wak dapek limo ribu, kok sadang maha, jan tacangang jadi sapuluah ribu atau limo baleh ribu.
Kini kito ndak ka bahas harago jariang ko, tapi ado nan rancak awak bahas, kato onggok jo piriang. Urang Minang dulu kok balanjo ka pasa, balanjonyo ndak taukua kayak urang kini, sakilo, duo kilo, atau tigo kilo. Banyak kato nan dipakai. Ado onggok, piriang, ikek, kabek, lapiak, atau asoi. Kok balanjo sayua bayam, bisa saikek atau duo ikek. Kok balanjo daun pisang, bisa sakabek atau duo kabek. Kok balanjo talua, bisa salapiak atau duo lapiak. Kok balanjo tomaik, jariang, lado, bisa saonggok atau duo onggok. Kok bali rambutan, jambu, bisa saasoi atau duo asoi. Baitu ragamnyo. Jadi, kok dikana-kana, dibandiangan jo balanjo ka super market, kayo bana kato-kato awak dek bilangan ko.
Apo kato-kato iko masih ado dipakai dek amak-amak nan manggaleh di pasa raya kini ko? Jaweknyo masih. Itu bana nan tasarobok dek kami sanjo patang, tapi nan ka mambali alah jaleh amak-amak, urang tuo kito. Kok ado anak gadih tasasek pai ka pasa, dek baru pulang manonton bioskop ka CGV, takana kulkas di kos ndak baisi, dibali juo lado agak satangah kilo, kok tomaik ciek atau duo incek.
Lado nan dionggok tadi, lah ka jaleh indak ka tatanyo dek anak gadih tu, dek karano alun pernah dicubo balanjo baonggok-baonggok. Dek di rumah kami ado anak gadih nan sadang sakola nio jadi sarjana, kami tanyolah pas tibo di rumah. Alah pernah mambali barang saonggok atau duo onggok, nyo jawek indak. Sasudah itu, batanyo anak gadih ko, “Baa takaran barang nan awak bali, Kak?” Lai samo ciek onggok nan awak ambiak jo onggok nan lain?
Mandanga tanyo anak gadih ko, bajalehanlah kalau urang Minang dulu saliang picayo. Urang Minang picayo ka Nan Satu kalau nan dikarajoan ko ka dicataik dek malaikaik. Picayo ka nan manjua baso urang tu indak ka calia, ndak ka baduto maagiah barang. Baitu urang dulu mananam raso picayo.




