Lah habih Rayo, ciek-ciek masih juo kami tasarobok kawan-kawan maso sikola. Kami basarobok dek ado nan nyo tambah libur Rirayo, ado pulo nan baru ka barayo dakek rumah. Nan baru ka barayo ko sadar bana baso wakatu Rayo, hari lah bahabiahan di kampuang.
Sore nan tu, tasaroboklah kami kawan-kawan maso kuliah. Sabana sanang hati sampai duduak bacarito. Batanyo kaba urang rumah, sampai karajo nan dikakok di kantua.
Di antaro carito tu, kalualah ciek kato nan alah lamo bana indak tadanga lai. Cimporong. Nan cimporong ko iolah lampu togok nan pakai minyak tanah untuak maiduikannyo. Basumbu di tangah. Dek saisuak lampu listrik indak marato ka rumah-rumah, bapakai cimporong dari Mugarik ka pagi. Nan pakai cimporong, pagi-pagi hiduang alah itam-itam dek asok. Tapaso bagisa iduang jo aia atau jo kain lap satiok pagi. Kok ado nan lambek jago, bagalakan samo-samo karano iduang lah itam kalam dek asok cimporong ko.
Nan cimporong ko lah lamo indak ado. Kami lai tasarobok jo cimporong ko. Katiko ka kampuang maso itu, ciek-ciek bana rumah nan balampu. Wakatu itu tahun 1990-an. Nan balampu rumahnyo lah kayo kecek urang. Di rumah bako jo rumah nenek kami di pinggang Gunuang Marapi, masih pakai cimporong katiko kami pulang. Tapi ndak lamo, hanyo bara tahun sajo, sudah tuh lah iduik rato-rato lampu listrik di sinan.
Tantang baitu bana, katiko mati lampu di kota, nan cimporong ko lai tapakai juo maso itu. Di Cimporong ko ado kaco malangkuang luruih ka ateh nan manutuik apinyo. Asoknya ndak langsuang malakok ka iduang. Wakatu itu masih ado nan manjua di Pasa Raya Padang. Tiok kadai pacah balah maso itu masih manjua cimporong ko untuak kondisi darurat katiko mati lampu. Haragonyo masih murah daripado strongkeng.
Kini mungkin lah ndak ado nan mambali, apolai manjua cimporong ko di kadai pacah balah. Kok ado pasti siso-siso nan alun tajua. Antah kok di kampuang-kampuang masih ado, nan jaleh lampu togok, cimporong, jo strongkeng ko lah masuak kategori barang nan bisa dimuseumkan. Dek kini alah ado lampu listrik nan bisa diisi dayanyo, dipakai wakatu lampu mati. Tahannya lamo pulo, bisa lapan jam. Bahkan, ado nan langsung iduik wakatu lampu mati tibo-tibo. Baitu bana zaman ko samakin canggih.
Tadi malam, itu bana nan kami diskusikan jo kawan nan sadang mambuek aplikasi untuak kamuih bahaso Minang. Kato kawan ko, lah banyak kato Minang ko ndak dipakai dek barangnyo lah ndak ado pulo. Kok bacaritoan bana ka nan mudo takah Gen Zi jo Gen Alpa ko, indak ka tahu anak-anak nan ngenek ko. Jan kan kato, bantuak jo baa caro pakainyo sajo indak ka tahu samo sakali. Dek baitu mungkin kawan ko maiduikan baliak kamuih ko.
Tapi dek generasi di atehnyo, nan kato cimporong masih tapakai. Indak untuak panarang rumah lai, tapi untuak mancameeh. “Ee, cimporong mah, balagak lo ka kami, iduik se masih manyusahan urang.” Wakatu itulah kalua kato cimporong ko. Urang Minang mamiliah cimporong daripado maupek jo kato-kato binatang atau kato-kato tabu nan manjadi sumbang kecek.
Di Minang ado pulo peribahaso nan mamakai cimporong ko. Kok ado urang nan disabuik inyo bak cimporong, aratinyo inyo urang yang indak pandai manyimpan rahasio. Nan cimporong ko kan memang bisa dicaliak apinyo dek karano tabuek dek kaco. Mako dek itu urang nan disabuik bak cimporong aratinyo indak pandai manyimpan rahasio. Kok dapek jan disabuik awak ko jadi urang bak cimporong.




