Rirayo patang, anak-anak kami nan ngenek-ngenek mandapek kosakata baru dari Gaek jo Omanyo. Dek karano kami tibo lah hari tarakhia puaso, pas tibo di kampuang, kami langsuang turun tangan, mancaliak apo nan bisa ditolong. Bacaliak pinggan alah tasusun atau alun. Dek alun, babuka lamari, bakaluaan pinggan nan rancak, dibaok ka dapua. Di dapua pinggan tu dicuci, dikariangan di dalam embe gadang.
Lah sudah pinggan dibarasiahan, bacaliak ruang tamu, masih alun barasiah. Tapi dek beko Mugarik, masih ado babuko basamo, babiaan sajo lapiak nan ado. Beko malam alah sudah babuko basamo, baru dikambangan lapiak nan rancak, tando rayo lah ka tibo.
Dek anak-anak rami di rumah, nan induak-induak nio anak-anak ko marasoan, baa bana rayo di kampuang. Dek kue rayo alun kalua, kami batanyo ka Oma, “Wak susuk kue rayo lai, Oma?”. Oma manjawek, “Kaluaanlah poleh lai,”. Santang itulah kami tagalak, “Apo itu poleh, Oma?” Oma langsuang sanang mandanga tanyo dari anak cucunyo, sudah tu manjalehan kalau poleh itu stoples kue.
Baitulah urang Minang maambiak bahaso urang lain. Nyo ubah bia ndak mirip bahaso aseli. Kato poleh ko alah mangalami metatesis, yaitu tajadi parubahan urutan atau posisi bunyi dalam kato. Dek urang Minang ndak bisa manyabuik kato nan banyak konsonannyo sarupo stop-les, barubalah dari stop manjadi top, les jadi leh, pas digabung manjadi topeleh. Dek urang Minang suko mangecek capek-capek, jadilah kato poleh nan dimukasuik untuk tampek kue nan tabuek dari kaco. Tapi, kini tampek kue ko indak dari kaco sajo, ado dari karah atau plastik, nan namonyo tetap juo poleh.
Satantang mandanga kato poleh ko, tasabuik dek sanak nan lain, ado lo kato nan badekan jo poleh ko, yaitu pole. Aratinyo, pacar. Nan gadih jo bujang tangguang, kok lah ado pacar Rirayo ko tasabuik pulo, “Lah pandai pulo bapole-pole,” nan aratinyo alah pandai pulo bapacar-pacaran. Mukasuiknyo, kok dapek jan dilanjuikan, di Minang disabuik sumbang bagaua. Nan padusi mandakek-dakek ka laki-laki nan indak muhrimnyo.
Dek Oma alah manjalehan bahaso poleh ko tampek kue, alah basirabuik anak-anak nio maisi kue rayo. Malam takbiran di rumah kami jadi rami, dek sanak dari Jakarta, Palembang sampai dari Kiktinggi jo Padang lah tibo, rumah nan biaso langang dihuni Gaek jo Oma, kini lah rami jo suaro anak-anak, nan bamain, balari-lari, sampai bacarito sampai maisi sado pole nan Oma punyo.
Mungkin dek itu, cucu Oma nan dari Palembang mangecek ka ayahnyo, nio suasana rayo nan babeda, indak di Palembang sajo. Nan katuju iolah pulang ka kampuang halaman, ka kampuang bundonyo, ka Padangpanjang. Mulai dari tibo sampai baliak, sabana candu bagaua jo uda, uni, nan samo-samo pulang ka kampung. Suasana ikolah nan dicari urang rantau pas Rayo datang. Alhamdulillah, anak-anak mancubo juo Rayo nan dirasoan dek urang gaeknyo maso saisuak.




