Ado si buyuang nan punyo parangai acok mambuek amaknyo berang-berang. Namo amaknyo Si Upiak Kamek. Punyo anak bujang tungga babeliang, jantan jo inyo batino jo inyo. Dulu pernah baradiak padusi ,tapi umua ndak bisa ditakok, pendek lo kironyo umuanyo karano sakik sahinggo maningga. Mangkonyo tingga ciek lai.
Kapatang Si Buyuang pulang dari bamain. Hari lah sanjo, diantakan ka rumah jo kawannyo nan banamo Tageh. Si Tageh ko anak urang kayo. Abaknyo punyo usaho di nagari urang, amaknyo bakarajo di Kantua Bupati, parangai elok, saulah pulo, banyak nan sanang bakawan jo inyo. Dek karano lah basah sado baju jo sarawa, kumuah lah kusuik, bakarimuak antah dari mano inyo.
Mandehnyo lah heboh manggarutok ka Si Buyuang. Baa mangko bantuak cingkahak tindeh dari lua. Barasiah lo cigak pado inyo lai. Padohal ujan ndak ado turun, tantu nan Si Mandeh ko bajadi nyinyianyo.
“Buyuuuuang, dari ma waang tadi ko nak oi? Baa mangko coiko bana kumuah lada waang, kaniak lah waang! Lah sudah basapai sado, apo bana nan ang buek di lua tu?” kato Amak.
“Eee, Amak ko, heboh sae, baru tibo anak di rumah kanai sambua lansuang,” kecek Buyuang.
“Tanang sae lah, Amak, beko bacarito wak jo amak baa mangko kumuah baju awak ko, bisuak bisa juo amak batanyo ka Si Tageh nan maantakan wak pulang tadi ma. Kini kito makan dulu, jan heboh taruih sae Amak,” tukuak Si Buyuang.
Ruponyo Mak Upiak lai namuah anok sambie manyadiokan nan ka dimakan kini di meja makan keluarga. Siang tadi Amak Upiak mamasak gulai pucuak ubi jo bada campua jo jariang. Si Buyuang suko bana jo samba lado jariangnyo. Karano dulu wakatu abak iduik suko lo jaraiang bia di baka, digoriang, kalio, gulai, apolai jariang mudo yo badaceh makan abak.
“Dulu wakatu abak ang ado, suko bana makan jo jariang ko ma, samo lo jo waang, kadang hati amak taibo takana abak ang, kok makan pakai jariang ko yo batambuah makannyo.”
“Ndeh, lah mulai lo gaek ko mangana abak,” kato Buyuang dalam hati.
Aie mato Amak manitiak juo saketek. Nampak sakileh dek si Buyuang, lansuang nyo sapo, “Alah tu, Mak, jan baibo hati juo. Abak lah sanang tu ma, kito nan tingga ko mandoakan baliau supayo tanang di sarugo Allah”.
“Yo, tu lah yuang, baa ndak ka taibo hati amak nak, abak ang tu yo sanang amak dulu, apo kandak amak lai takabua tarui. Ibaraik kato urang yuang, ka lubuak mancari baluik, marancah sawah di muko samak, daulu katiko abak ang iduik, yo bana lapeh salero amak.”
“Kok dapek ang bantuak itu lo bisuak kok gadang, banyak urang nan sanang jo awak. Jadi kok nyampang pendek umua amak, lai nyo haragoi waang di urang”.
Makanlah sudah, si buyuang lah maangkek pinggan sudah makan tadi. Nan amak lah mambarasaiahan meja sudah makan dari rima nan taserak. Tibo wakatu duduak di muko rumah sambie ado nan ka dicaritokan. Takana di amak katiko si Buyuang pulang tadi.
“O, Yuang,” Sapo Amak Upiak ka Si Buyuang.
“Yo, Amak ooik,” jawek Si Buyuang.
“Co caritokan ka amaklah, baa mangko baju waang sakumuah tu bana tadi?” kecek amak Upiak Kamek.
Jo muko nan kamek pulo, Si Buyuang manjawek, “Yo, Mak, sabalunnyo Buyuang mintak ma‘o ka amak, lah mambuek amak berang. Jadi tadi, Mak, Buyuang jo Si Tageh jo kawan-kawan lain main bola di lapangan, ruponyo sadang main ndak tau lapangan masih basah bakeh hujan patang, dek karano sero main tagalincie di lapangan nan basah tu, baa lai kumuah baju ko.”
“Ooo baitu, danga pasan amak yo yuang, nan ka datang jan ang buek juo amak nyinyie ndak. Lah panek amak manyasa baju ka raie, tingga daki luluk tu di baju ang, tapaso amak gisa baju ang tu bisuak tu ma supayo tangga bakeh luluak di baju ang tu.”
“Yo, Mak,” jawek Si Buyuang.
Bisuak pagi dek hari Minggu, Buyuang mangecek ka Amak nyo kalau Buyung nak pai ka Pulau Cingkuak jo kawannyo, pai mangayie sambie mandi lawik.
“Elok-elok ang ka pulau tu, jan sampai anyuik lo. Ang sorang di amak nyo, lai tangaran kecek amak?” kato Amak Upik maingekkan anaknyo nan tongga babeliang tu.
“Lai, Mak. Buyuang barangkek pagi yo, Mak,” kato Buyuang.
Tibo lah di Minggu pagi, Buyuang siap-siap barangkek mambaok pakakeh kayie, ndak lupo baok baka nasi jo samba supayo ndak lapa di pulau.
Amak Upiak Kamek lah sudah manyasa baju di rayie, batanak, manyamba lah salasai pulo. Istirahat sabanta, sudah tu mambarasiahan rumah, tamasuak biliak Si Buyuang. Kironyo biliak Si Buyuang centang parenang, baserak sadonyo, bantuak kapa pacah, manggarutok lo gaek ko baliak.
“Ndeh, yo antah paja ko lai, ndak ado ndak ka mambuek awak heboh do, pagi tadi mambarasiahan baju baluluak, kini biliak nan sebang. Mangucap ambo ka Allah.”
Jo hati saba, samantang pun baitu bakarajokan juo. Lah tibo Buyuang di rumah mambaok lawuak, lansuang mangecek ka amak nyo. “Mak, ko lauak a, masak beko, Mak, dicampua jo jariang,” kecek Buyung.
“Ndeh, Yuang, ndak jadi amak berang ka waang de, untuang lai tabaok pulang nan ka disamba, kok indak mangatutui muncuang amak ka waang, dek biliak ang basilaka amak abehkan.”
“Yo, Mak, minta ma ‘o lo baliak, lupo tadi pagi maabehkan biliak.”
Baitu lah tiok hari Buyuang jo Amak, sapulang sakolah tatok main, tiok hari minggu tatok mangayie untuak maringankan baban hiduik karano hari- hari Amak Upiak Kamek hiduik manjua hasil kabun jo kayu baka. Buyuang jo Amak Upiak hiduik ndak bakakurangan.
