Padang —Namonyo kalau disapo cukuik Rahmi sajo. Urang minang asli. Inyo anak kaduo dari tujuah urang badunsanak.
Inyo adolah padusi nan kini manjabat sabagai Hakim Agung Kamar Perdata di Mahkamah Agung RI.
Namo langkoknyo Rahmi Mulyati. Pernah manjadi hakim di Pengadilan Negeri Padang Panjang. Inyo lahia di Bukiktinggi tanggal 7 Desember 1959. Ayahnyo guru di STM, sadangkan mandehnyo guru agamo jo kapalo sikola.
Dalam kaluarganyo, prestasi akademik bukanlah hal baru. Adiak-adiaknyo acok mambuek urang gaeknyo dipanggia ka sikola, tantu bukan karano masalah, tapi karano prestasinyo.
Namun, di tangah-tangah lingkuangan nan disiplin ko, Rahmi tatap maraso inyo bukanlah anak nan manonjol dibandiangkan jo adiak-adiaknyo. Inyo indak pernah jadi juara kelas.
Parubahan iduik Rahmi datang tanpa ado rencana. Ayahnyo punyo tugas maaja di Malaysia. Saluruh keluarganyo pindah ka nagari jiran ntun dan Rahmi malanjuikan sikola di sinan.
Lingkungan baru tu tanyato mambaok parubahan gadang. Di Malaysia sabananyo Rahmi bakambang sacaro akademis. “Rato-rato ambo dapek peringkat di 10 besar,” katonyo.
Sistem pambalajaran nan babeda mambueknyo manamukan raso picayo diri nan indak ado sabalunnyo.
Ayahnyo kamudian manyarankan supayo Rahmi malanjuikan pandidikannyo di IKIP suoayo inyo bisa manjadi guru, manuruik jajak urang tuonyo.
Rahmi ikuik pulo saran urang tuonyo untuak mandaftar ka IKIP Padang. tapi sasudah mandaftar di IKIP, ado kawan maajak Rahmi untuak mandaftar pulo di Fakultas Hukum Universitas Andalas. Rahmi ikuik pituah tu tanpa ado rencana gadang.
Eh, Indak disangko-sangko, pangumuman dari Fakultas Hukum, Universitas Andalas kalua dulu. Rahmi luluih.
Babarapo hari sasudah tu, tibo pulo kaba lain: inyo juo lulus di IKIP.
Akhianyo, sasudah mangecek jo kaluarganyo, Rahmi mamutuihan untuak kuliah di Fakultas Hukum, Universitas Andalas sajo.
Kaputusan nan pado mulonyo tampak sederhana ko, tanyato manjadi titiak awal pajalanan panjangnyo di dunia hukum.
“Di sinanlah ambo mulai mengenal hukum,” katonyo.
Sasudah salasai kuliah, Rahmi marantau ka Jakarta untuak mancari karajo. Inyo tingga di rumah dunsanak sambia mandaftar babagai tes karajo. Sampai akhianyo mandaftar jadi pagawai di Departemen Kehakiman.
Indak lamo sasudah tu, tibo kaba nan mangajuikkan: namonyo tacantum sabagai calon hakim nan alah luluih seleksi.
“Indak picayo ambo. Ambo bisa luluih tanpa ado koneksi atau usaho lain kecuali jo doa dan baraja,” katonyo.
Babarapo kaluarganyo ragu jo kaputusannyo untuak manjadi hakim. Kakaknyo malah malarang Rahmi manjadi hakim karano stigma negatif taradok profesi tasabuik.
“Jan namuah jadi hakim, karano kabanyakan hakim indak batua,” keceknyo maniru kecek adiaknyo.
Namun, Rahmi punyo pandangan nan babeda. “Kalau sadonyo dianggap salah, kalam, tapi ado ciek titiak cahayo nan nio hiduik mambuek cahayo, apokah harus dimatian, sahinggo sadonyo manjadi kalam, ambo nio jadi cahayo itu,” keceknyo ka adiaknyo.
Indak sarupo jo adiaknyo, mandehnyo sabana mandukuangnyo. “Kalau Rahmi bisa jadi hakim karano usaho surang, bukan dek bantuan koneksi atau apo sajo, itu artinyo jalan Rahmi dari Tuhan ka sinan,” kecek mandehnyo tu.
Barkat dukuangan jo kapacayoan ibunyo, Rahmi mamulai kariernyo di dunia kaadilan sabagai calon hakim di Pangadilan Negeri Bogor pado taun 1985.
Samantaro batugas di Bogor, Rahmi mulai acok dimintak untuak maaja di perguruan tinggi sabagai asisten dosen, kamudian taruih manjadi guru jo maagiah palatihan di babagai lembaga pandidikan lainnyo.
Kegiatan ko mambuek inyo takana cito-cito urang tuonyo nan nio inyo jadi guru. Tanyato jo manjadi hakim, inyo juo masih bisa jadi guru.
Dari awal manjadi hakim, Rahmi mambuek janji ka dirinyo surang, urang tuonyo, dunsanaknyo jo ka Tuhan.
Inyo bajanji indak ka mangarajoan hal-hal nan batantangan jo agamo sarato paraturan.
Inyo tatap manapek-i janji tu sampai kiniko. Itulah sababnyo inyo indak pernah iri jo apo nan dimiliki urang lain, tamasuak jabatan nan dipegang urang lain.
Bagi Rahmi, hiduik apo adonyo manyadiokan katanangan nan indak bisa diganti jo apopun.
Sasudah di Pangadilan Negeri Bogor, pado taun 1989, inyo diangkek sabagai Hakim Tingkek Partamo di Pangadilan Negeri Padang Panjang. Kudian, pado taun 1996, inyo dipindahan ka Mahkamah Agung untuak manjadi asisten Hakim Mahkamah Agung sampai 2003. Pado taun 2003, inyo manjadi asisten koordinator Hakim Mahkamah Agung.
Pado taun 2006, Rahmi Mulyati dipindahan manjadi hakim di Pangadilan Negeri Jakarta Pusat. Di sinan, salain manangani kasus perdata jo pidana, inyo juo manangani kasus niaga, karano sabalun inyo dipindahkan ka Pengadilan Negeri Jakarta Pusat inyo alah diangkek sabagai Hakim Niaga jo wewenang untuak mandangakan kasus dagang tamasuak Kebangkrutan jo panundaan kasus Kewajiban Pembayaran Utang Hak Cipta jo hak Intelektual.
Pado taun 2014 Rahmi mancubo mandaftar calon kaadilan Mahkamah Agung. Pado usaho partamo, Rahmi luluih Komisi Kehakiman, tapi gagal dalam uji pas jo tapek di DPR.
Inyo indak pulo namuah mandaftar lai. Pangalaman menghadapi tes kelayakan wakatu itu malah mambuek inyo trauma.
Kamudian, inyo malanjuikan kuliahnyo di tingkek doktoral di Universitas Pelita Harapan.
Ateh saran pimpinan, Rahmi mintak untuak mandaftar baliak. Rahmi manulak jo sopan, karano ruponyo trauma tu masih ado.
Namun, ciek saran dari salah surang pamimpin Mahkamah Agung mambueknyo mancaliak jabatan hakim Mahkamah Agung dari suduik pandang nan babeda, bukan hanyo promosi, tapi kasampatan untuak mambarikan palayanan nan labiah gadang kapado hukum.
Dalam studi doktoralnyo, inyo mandalami hukum bisnis, tamasuak hukum perdata jo hukum prosedural sipil, sarato tabiaso manulih jo manyusun makalah.
Pangalamannyo sabagai guru juo mambantu mambantuak caro bapikia nan sistematis jo argumen hukum nan kuaik.
Akhianyo, pajalanan nan panjang ko sabana mambaoknyo ka puncak kariernyo sabagai hakim.
Rahmi Mulyati sacaro rasmi diangkek sabagai Hakim Agung Kamar Perdata Mahkamah Agung Republik Indonesia pado tanggal 12 Maret 2020 dek Prof Dr.
Bagi Rahmi, kunci untuak manjadi hakim nan elok sangaik sederhana: taruih baraja.
“Balajar tu kuncinyo,” katonyo.
“Bacolah undang-undang jo perkembangan hukum. Hakim harus rajin mambukak buku,” tegas Rahmi.
Inyo juo maingekkan paralunyo manjago integritas.
Manuruiknyo, uji integritas indak hanyo datang di ruang sidang, tapi juo dalam kahidupan sahari-hari.
Hakim paralu manjago sikap, hubungan jo gaya hiduiknyo supayo indak mambuek persepsi nan bisa marusak kepercayaan publik kapado peradilan.
“Hiduik sajo sacaro sederhana,” katonyo. (Tan Parpatiah/ dari Azzah Zain Al Hasany, MARINews)
Rahmi Mulyati, Perempuan Minang di Meja Hakim Agung




