Nagari Kabupaten Agam tamasuak nagari nan kayojo tradisi-tradisi nan rancak.Hal itu bisa diliek dari kabudayoan nan babedonan alah manyatu pado suatu daerah tatantu.Salah satunyo iolah acara baburu babi. Indakawak sadari tanyato acara berburu babiko mambari manfa’aiknansangaik banyak. Dek sabauk itu palajar khususnyo panulih masih mempunyoi kasampatan untuak mamahami ilmu pangatahuan nanmanyangkuikjo tradisi acara berburu babi ko.
Sacaro umum baburu babi di Minangkabau iolah sabuah tradisi lamo nan digunoan masyarakaik untuak manyalurkan hobi berburu. Acara ko alah tajadi sajak maso pamarintahan panjajah bulando. Tapi kini acara ko alah manjadi suatu tradisi nan khas disuatu wilayaik, khususnyo di kampuang ambo (Padang Kajai) nan alah dianggap manjadi suatu Pasatuan Olahraga Berburu Babi (PORBI).
Nagari Minangkabau khususnyo di Kabupaten Agam, baburu babi iolah suatu tampek untuak manjalin tali silaturrahmi jo saliang gotong-royong, yaitu suatu hal nan wajib dilakuan. kalaulai ikuik bapatisipasi dalam suatu masyarakaik mako dianggap pandai bamasyarakaik. Tapi sabaliknyo jikok hari-hari taruih disibukkan jo urusan rumah tanggo,makoawak dianggap indak pandai bamasyarakaik, kamungkinan gadangawakindak akan disagani.
Penulihnio manyampaianjo mangatahui sabarapo gadang pangatahuan jo minaik para ganarasi mudo dalam menumbuah kambangkan jo mananamkan raso kebersamaan dilingkungannyo. Sabagian gadang para ganarasi kinikolai tau bahasonyoawakndak bisa hiduikkalau ndak mambutuahkan urang lain. Sabauk manusia itu di ciptakan sabagai makhluk sosial.Tapi, dalam pangamatan penulih, ganarasi kini kurang mananamkan dalam kahidupannyo sahari-hari.
Acara “Baburu Babi” suatu ajang nanrancak dalam manjalin ukhuwah islamiah, acara ko bisa pulo dijadikan untuak tampek basilaturahmi jo kawan lamo.Baiak pado acara buru gadang-gadangan maupun ketek-ketek-an. Jikok acara baburu babi ketek-ketek–an dinamoan “buru pekan”kalau acara baburu gadang-gadangan itu namonyo ”buru alek”.
Baburu babi ko rutin dilakuan satiok ciek atau duo kali dalam sebulan. Sesuai jo kasapakatan rang mudo kampuang. Sacaro umum bantuak daerah kami babukik-bukik, nan dikaliliangi sawah sarato rimbo nan lumayan gadang nan indak diolah pamiliaknyo. Masyarakaik sinan alah banyak pindah kakampuang lain. Bahkan ado pulo nan marantau kakota. Inyo alah maraso sanang tingga jo anak-minantunyo nan sukses dirantau urang. Khususnyo di pulau jao, Batam,Medan jo Ma- laysia. Dek sabauk itulah panduduak nan tetap tingga dikampuang kami (Padang Kajai) maraso indak nyaman jo banyaknyo babi bakaliaran dikampuang kami, makonyo
masyarakaik acok mangadoan acara baburu babi alah manjadi kebiasoan dikampuang kami, katiko ka diadoan berburu babi, pukua 07.00 sampai pukua 10.00 kami alah mambao jawi ka tampek pamburuan babi, sabauk acaranyo dimulai pukua 11.00 berakhianyo pukua 16.00 wib. Sambia manunggu acara salasai jawi-jawi nan kami gumbalo mamakan rumpuik nan ado di sakita sawah dan kami pun bisa manyabik rumpuik.
Sakita pukul 10.00 wib kami pulang dan alah membao duo karuang rumpuik
Jam alah menunjuakkan pukua 11.00 wib. Para pamburu babi alah banyak badatangan ka rumah ketua pimpinan buru babi nan barado dakek jo tampek pamburuan babi. Dipinggangnyo tasalek sabuah pisau kuku alang khas pasilekurang awak. Dilihianyo dibaluik jo kain nan disebut deta, deta biasanyo digunoan untuak pangikek kapalo nan juo biaso dipakai pasilek minang. Inyo taliek gagah dan jantan. Bantuaknyo iyo urang Bukittinggi, sabauk ambo mendanga parcakapan inyo dengan manyalekkan kato “no”, sambia memarkir kareta nyo dihalaman rumah ambo.
Sabauk halamaan rumah ambo lumayan laweh dan bantuaknyo alah disiapkan untuak digunoan sebagai tampek parkiran. Mako para pemburunan tibo dari lua pun mamarkir kandaraan di halaman rumah ambo. Seolah-olah halaman rumah ambo iolah tampek parkiran bantuak dipasa bagi inyo. Ayah dan uda ambo juo ikuik kalua rumah untuak manyaksikan acara tu, sabauk keluarga ambo indak manyukoi anjiang mako ayah jo uda ambo pai jo tangan hampo. Sadangkan kami nan perempuan hanyo di rumah sajo dan indak pantas untuak ikuik baburu.
Sabauk sajak patamo ambo lahia sampai kini ambo balun panah maliek wanita ikuik baburu , nan ado cumo para ibuk- ibuk nan bakasampatan manjua kue jo cindua untuak para pamburu babi nan alah latiah balari-lari menuruikkan langkah anjiang inyo untuak palapeh hauih jo litakbagi si pmburu babi indak lupo pulo ibuk-ibuk tu manjua nasi goreng, lapek sagan, lapek ubi , goreng pisang ,goreng ubi, lontong pical, teh es dan lain sebagainyo. Namun jikok ado wanita nan ikuik baburu biasonyo akan disuruah pulang dek para apak-apak jouda-uda nan ikuik baburu itu.
Para pamburu babi biasonyo barasa dari Kampunag lain, sesuai jo daerah nan diundang, jikok inyo baburu dikampuang kami (Padang Kajai) mako para pemburunyo ado nan barasa dari Bukittinggi, Maninjau, Lubuak Basuang dan kampuang lainnyo. Namun jikok ado dikampuang lain nan juo nio ikuik indak ado larangan bagi masyarakat kami, bahkan inyo menganggap labiah banyak labiah rancak . Akan tetapi jiko mereka baburu di kampuang kami, mako sebagai tuan rumah juga harus ikut berburu.
Bagi inyo nan tapantiang awak harus ikuik berburu walaupun tidak membawa anjiang, ikuik bapatisipasi jo manyaksikan kaadaan baburu sudah cukup bagi mereka.
Biasanyo ayah ambo jikok ikuik baburu acokmambao galah berujuang basi runciang nan tajam, paninggalan almarhum kakek.Akan tetapi satiok ayah membao galah tu mako para babi badatangan dihadapanyo dan balari manuju ayah saakan- akan berang kapado ayah.
Makonyo ayah maraso ketakutan sehingga memutuskan untuk memanjat pohon yang ada di dakeknyo, maliek kajadian itu para pemburu babi berang ka ayah, “ kok takuik manga mambao galah. Lah jaleh babi itu akan tapanciang dan dan mangaja awak jikok awak mambao galah, Babi tibo ko ma kesal, pokoknya ayah kena ciloteh oleh para apak-apak dan uda-uda yang ikut ilakkato inyo berang.
Akhirnyo ayah manyimpan galah tu dan indak nio membao galah itu lai satio nio pai baburu. Namun inyo takuik baburu walaupun dengan tangan kosong. Jikok indak ikuik, para paburu biasonyo akan kesal dan berang kapado kami dan manganggap kami indak mangharagoi dan mengharomati inyo. Inyo sajo nan jauah kampuangnyo nio baburu di kampuang kami demi tacapinyo kapuehan hati inyo dan kasanangan sarato kanyamanan kampuang kami, kok kami malah lamak sajo duduak-duduak didalam rumah. Dima raso solidaritas awak.
Walaupun inyo manyadari bahasonyo baburu babi iolah sabagai salah satu olahraga nan paliang rancak dan inyo sanangi daripado olahraga nan lainnyo. Tapi inyo juo punyo raso kebersamaan nan gadang dalam mambantu mangurangi binatang buehnan sangaik marugikan kami dan masyarakaik lainnyo. sabauk bagi kami sendiri babi itu sangaik banyak negatifnya, katiko ambo sedang ‘manggubalo’ jawi, kabau jo kambiang panah maliek babarapo babi dari kajahuan dan hati ambo bagumam surang “bilo lah urang ka baburu babi lai ko”.
Dalam acara baburu babi, tuan rumah nan mangundang acara baburu babi dianggap sabagai pemimpinnyo/ koordinator lapangan nan disabuikjo muncak, sadangkan tamu nan diundang disabuikAlek. Muncak ikolah nan batangguangjawab dan mangatur acara mulai dariawal sampai dengan akhirnyo dan wajib mambarikan aba-aba bahwa alah masuaknyo waktu baburu sampai acara baburu babi salesai. Biasonyo diwakili oleh duo urang, dengan manggunokan pangareh suaronantaruih dibaonya.
Muncak tu dipiliah oleh para apak-apak jo uda-uda kampuang dengan mukasuiksabauk baliau labiah mangatahui jalan pintas jo saluak-baluak kampung. Sabalun masuak baburu, talabiah dulu duo urang muncak iko alah malacak sarang-sarang hamo babi dengan anjiang kasayangannyo.
Surang muncak harus mampunyoibamacam-macam seni bela diri nan paten/tanamo. Jikok ado babi nan manyarangnyo mako dengan siap inyo bisa malindungi diri dari sarangan babi. Muncakjo Alek (tamu undngan) mamiliki karajo nan babedo, muncak batugas mahalau babi kalua sedangkan sialek batugas menantikan babi dilua dengan anjiangnyo.
Simuncak juo bakawajibanmaagiah tahu dima babi barado dan kearahmanoinyo malarikan diri, sarato wajib manyampaikan sagalo informasi sampai acara baburu babi salasai. Supayo paburu nan ditampek lain juo basiap-siap menyusun strategi panyerangan, makonyo muncak harus jeli dan lincah dan salalu sumangaik dalam mambarikan informasi antaro babi jo paburu babi.
Muncak tu salau basahuik-sahuik-an mambarikan informasi antaro muncak dibukik nan ciek jo muncaknan barado di bukik nan lainnyo, sahinggo para paburu jo anjiang indak kahilangan jejak.
Sarupo biaso sabalun acara baburu babi dimulai, para paburu babitalabiah dulu mamandikan anjiang kasayangannyo di batang aia. Jikok indak, anjiang inyo bisakapanehan dan bisa mati. Proses mamandian anjiang tu berlangsung salamo 10 minik
Anjiang nan mambarikan gigitan patamo mambarikan kebanggan tasandiri bagi pamiliknyo, urang lain akan mamujinyo dan harago anjiangnyo lansuang malonjak maha duo kali lipek. Jikok ado anjiang nantakuik dan indaknio masuak kadalam rimbo, itu akan manjatuahkan harago diri sipamilaiknyo. Sipamiliak akan dipandang indak mampu malatiah anjingnyo dengan baiak, parangai anjiangnyonan panakuik mancaminkan pulo karakter pamiliaknyo.
Ado babarapo larangan dalam acara baburu babi:
- Malongkahan tali anjiang
- Tagak pinggang diarena paburuan
- Tombak dibao mamanjek
- Manembak diurang banyak
- Mampangaruahi urang mancari babi
- Maejek anjiang kawan
- Maambiak harato urang baburu
- Buruan indak sakato/balain arah
- Manyonsang buruan
- Maawai bangkai babi
- Malongkahan bangkai babi
- Mamotong leher babi
- Mancabuik pisau di nan rami
- Mangakehan anjiang urang
- Polisi manangkok urang sadang baburu tanpa saizin muncak
- Maludahan anjiang
Wakatu masuak baburu alah dimulai. Bantuaknyo hari tu hari nan manyanangkan bagi anjiang dan para paburu. Baa indak? Baru sajo aba-aba masuak baburu dimulai, alah malinteh duo ikua babi gadang.
Muncak : (bersorak dibukit yang satu)”yoo.. yooo.. siko babi ha.. duo…duo…. gadang-gadang ha… capeklah,capeklah…..duo…duo….capek kaja…capek kaja…yooooooo…capeklah. ”
Sarentak anjiang dilapehkan oleh tuannyo, anjiang langsung balarian manuju arah babi, bantuaknyo inyo memang anjiang-anjiang nan cadiak jo lincah, nan alah dilatiah tuannyo. Panciumannyo sangaik tajam, dengan sigap inyo manambuih rimbo-rimbogadang dan manguasai sarang- sarang babi tu. Namun anjiang bantuaknyo balun mandapek. Babi barusaho mampatahankan nyawonyo. paburu dan anjiang samangaik mangaja hinggo akhianyo sudah sakian lamo proses pangajaan anjiang tu kurang labiah 1 jam babi dapek dikalahkan, duo ikua babi tagolek lamah dan sabauk kalatiahan akhianyo mati dek lompek-lompek–an anjiang.
Dibukik nan ciek lai tanyato malinteh duo ikua babi. Sarentak paburu lainnyo mangaja jo anjiangnyo sambia bersorak-sorai” pinteeeeeh… dijalan oiiii…….pintehh. ”pakiak para paburu, ndak taraso paluah inyo samakin dareh mengucua. Samakin dareh cucuran karingaiknyo samakin kareh pulo pakiaknyo “ pinteeeeeh… dijalan oiiii. ”salak
anjiang agak kareh tadanga langkah-langkah kaki paburu samakin kancang sairing deru nafas nan samakin tinggi.
Kalompok lain nan alah siap segera balari mangaja arah lari babi. Hutan jo ladang nan sabalunnya langang, kini gaduah dengan salakan anjiang dan pakiak para peburu. Sedangkan kami nanperempuan hanyo asyik manyaksikan dan panuah panasaran dilewat kaco baniang rumah kami nan alah kusam.
Ndak taraso waktu zuhur alah tibo, suaro azan dikumandangkan. Tariak matohari samakin paneh mambaka tubuah inyo. Paruik nyo alah karoncongan. Capek muncak mamrintahkan paburu untuak kalua rimbo dan barangah dengan waktu 1 jam. Waktu 1 jam itu inyo gunoan untuak barangah jo makan siang.
Para paburu biasonyo mambao baka dari rumahnyo masiang-masiang, dengan nasi nan dibungkuih daun pisang jo samba nan berbedo-bedo inyo lansuang menyantok makanan dengan lamak dibawah kayu na badau labek, sambia bacarito jo galaksasamo inyo. Nan disaratoihambuihan angin nan manyajuakkan dibukik padang kajai itu, sungguah nikmat makan nyo.
Sasudah salasai makan inyo mamanfa’ikkan wakatu nan singkek itu untuak memintak sumbangan kepado para paburu, oleh panitia berburu. Sumbangan itu indak dipatok dan hanyo sasuai kemampuan paburu. Hasilnya digunokan untuak manutupi biaya operasional panitia untuak menggelar alek buru babi.
Sasudah salasai barangah inyo pindah ka bukiknan ciek lai, kambali simuncak mangumuman manggunoan pangareh suaronyo. Biasonyo sabalun dimulai simuncak alah manyusun strategi talabiah dahulu supayo babi murah ditangkok. Sabauk, kalau ndak berhasil acara baburu babi doh, simuncak malu gadang. Tapi sabaliaknyo simuncak maraso pueh jo bangga jo karajonyo. Bantuaknyo hari tu ilah ari nan mamuehan bagi inyo. Sabauk baru sajo inyo masuak ka dalam rimbo tu, malinteh tigo ikua babi.
Muncak 2 :(mulai mamakiak jo suaro kareh)”iyyoooooo……tigo… kua… lari kamudiak pinteh…pinteh……..capeklah….capeklah……. kua nyo a. !”
Sarentak para anjiang siap manuju arah pearintah suaro ka arah mudiak tampek babi tu malarikan diri. Kami manyaksikan anjiang tu bakaja-kajaan saakan-akan inyo sadang lomba lari. Kami maraso kasiahan maliek anjiang-anjiang itu kahausan dan kalatiahan, inyo balari sambia manguluakan lidahnyo dengan nafas tarangah-engah “hahh… hahh… hahh. ”
Namun anjiang hanyo dapek maruntuahkan duo ikua babi, sadangkan nan cieknyo lai bahasil manyalamaikkan diri. Kasudahannyo jam alah menunjuakkan pukua 16.00 WIB. Babi alah banyak nan mati. Muncak kumbali mangumumkan total jumlah babi nan mati sajak dari awal sampai terakhir. Pamburu buliah pulang karumahnyo masiang-masiang.
Bagi kami nan tingga di bukik padang kajai, baburu babi itu indak hanyo mambarikan dampak positif sajo tapi ado juo dampak lain nan marugikan kami. Anjiang jo babi nan saliang kaja mangaja itu menyababkan ladang kami jo sawah kami habis diacak-acak dan tainjak-injak. Anjiang jo babi tu ndak manghiraukan ladang kami nan di tanami sayua-sayuan dan manghancurkan paga-paga ladang mangacak-acak padi, sahinggo banyak batang jo buah padi nan bajatuahan katanah jo paga sayua pun rusak.
Sasudah anjiang mangaja jo bacakak jo babi, tantu anjiang marasa kapanehan, kalatiahan, jo kahauisan. Sahinggo indak sungkan-sungkan anjiang lansuang bahambuan kadalam sumua. Tantu saja kami indak manyukoi dan indak nio lai manggunokan sumua itu, tapaso sasudah acara buru babi berakhia, sado warga bakarajo manggali sumua baru dan menanam sayua baliak.
Jikok diadokan acara baburu babi awak indak buliah mampadiakan jawi berado dilua kandang. Jikok anjing tu dendamnya alun tabaleh kapado babi dan maliek jawi mako inyobaranggapan jawi itu samo jo babi dan ndak sungkan- sungkan pulo anjiang tu mamburu jawi kami.
Suatu hari, katiko baburu babi balum salasai, jawi makdang ambo barado di lua kandang, sahinggo anjiang tu manggigik jawi makdang ambo sampai mati. Ndak itu sajo, anjiang biasonyo juo suko melampiaskan kelaparan dan kepanasannya dengan cara menyantap ayam jantan yang sedang mencari makan disamping rumah.
Bagi kami sebagai umat nabi muhammad saw, babi itu sudah pasti haram untuk dikonsumsi, karena masyarakat disana semuanya muslim dan kami juga menganggap babi hanyalah sebagai perusak, karena ia suka merusak padi kami disawah ,merusak sayuran kami diladang, juga merusak tanaman-tanaman lainnya dan tak sungkan-sungkannya sibabi juga ingin memangsa manusia, dan kami juga menganggap babi sebagai pengganggu bagi masyarakat sekitar. Selain itu babi juga menghalangi jalan kami ke sekolah dan menyebabkan kami tidak masuk sekolah.
Bayangkan, jikok nio kasikola kami harus manampuah jarak 2 kilometer dengan jalan nan mandaki-manurun demi nio menuntut ilmu, namun para babi taruah manghalangi jalan kami ditangah perjalanan, nan labiah parah lai kami harus menjinjiang sipatu kami jo menjinjiang rok satinggi lutuik katiko handak ksikola, sabauk kalau indak, sipatu kami akan kumuah jo rok kami akan basah oleh ambun pagi dijalan sitapak itu. Walaupun kami rela terlambek demi manantikan babi-babi itu pai manjauah.Namun kami tetap samangaik kasikola sakalipun menjinjiang sipatu jo rok kami.
Panah babarapo kali ambo indak malapeh sipatu jo rok katiko barangkek kasikola, sabauk susah untuak menjinjiangnyo, lalu sado kawan-kawan ambo berang kapado ambo disikola, sabauk didalam kalaih satu-satunyo dibawah meja baraja nan paliang kumuah hanyolah meja saya. Satu- satunyo pakaian nan indak digosok jo nan agak basah adalah ambo, sadonyo ko disabaukan dirumah ambo balun masuak listrik jo agak jauah dari labuah, juo kareno ekonomi kami nan indak mancukupi.
Jikok kami baraja dimalam hari, mako Kami baraja manggunoan lampu damar. Makamungkin kami dapek manggosok baju kami. Nan paliang parahnyo lai iolah satiok hari sabtu ambo taruih pai karumah guru agamo ambo jo jalan kaki sepanjang 2 kilometer satiok hari sabtu dan pulangnyo hari minggu untuak ikuik mengadokan a4cara didikan subuh jo baraja ngaji irama, nan batampek di Anak air dadok. Alhamdulillah berkat kamauan ambo, ambo banyak mendapek ilmu nan baguno disinan, khususnyo ilmu agama.
Alhamdulliah samanjak kalaih IX SMP sampai kini kami alah memakai listrik, manyambuang ka musholla pandam. Sabauk kami tingga di bukik banyak rimbo-rimbo gadang ditambah jalannyo mandaki-manurun sahinggo kami hanyo bisa manyambuang listrik kamusholla pandamtu ateh pasatujuan bandahara di sinan. Namun babi ndak hanti-hantinyo manghalangi jalan kami, jo kawan-kawan ndak nio mangarati jo kami. Kadang talinteh dipikiran kami untuak indak sikola, tapi kalau kami indak sikola, ma kamungkin kami bisa maju manggapai cito-cito sarato manjadi urang nan bapandidikan , akhianyo samangaik untuak kasikola timbua pulo baliak.
Pado umumnyo urang mandi di sumua , nan talatak dibawah bukik dakek rumah. Kurang labiah ado buah bukik, satiok bukik ado babarapo rumah. Jarak rumah jo sumua kurang labiah 250 meter dari rumah, tinggi tabiangnyo sakita 100 meter, di sawah dakek sumua itulah kami mananam padi jo acang-kacangan. Tapi sawah bagian mudiak jo hilianyo ndak punyo kami doh. Itu sawh kosong nan indak ditanami padi, nan alah batahun ditingga urang punyo nyo, tanah tu alah mangareh takah darek, nan ami gunoan untuak manggubalo jawi-jawi kami. Dakek sawah nan barimbo tu basarang babi di sinan.
Bantuak biasonyo kami mandi jam 06.30, disaat tu lah kami acok maliek babi jo rombongannyo sambia mancari makan dibagian mudiak. Kadang-kadang inyo lewaik dimuko kami. Makonyo kami takuik mandi kalau ndk dikawanan ini/adiak.
Kami mambiasoan mandi jam 06.30 pagi. Sabauk pado pukua 6.30 tu matohari alah kaluasahinggo kami adak takuik mandi lai do sabauk cahayo lah tampak tarang, walaupu kami acok manggiagia siap mandi pagi. Tapi pado saat itu pulo babi kalua jo anank-anaknyo mancari makan.
Panah suatu katiko pahgi hari ambo kasumua jo uni ambo. Satibo kami di sumua kami mandanga suaro sahuiok-sahuik-an antaro induak, anak jo ayahnyo
“Nngghuaook.. nngghuaook… nngghuaook…. ik,ik,ik…..nngguhuaook… nngguhuaook..ik.ik, ik,…. nngghuaook…. nngghuaook..” suaro tu tadanga sahuik-sahuik-an dan bakaja- kaja-an. Atau inyo yang bacarito tentang kami nan sadang mandi, kato uni ambo.
Ndak lamo sudah tu kalua sarombongan babi tu kalua amninggaan tampek bakumpuanyo saakan-akan mandangaan kami sadang mangecek. Ambo jo uni ambo lansuang mamanjek kayu sungkai nan ado di sampiang sumua kami. Ambo naiak ka dahan nan ka ampek supyo tinggi dek takuik, tapi uni ambo hanyo di dahan nomor tigo sajo. Kami badiam diri sambia maetong jumlah babi jo babisiak-bisiak
Ambo : ” ciek, duo, tigo, eampek..,limo.. , anam,tujjj…. ”
Uni : ”SSSSTTTTTT…….. bisa diam ndak!”(bentak uni ambo)
Ambo :(diam, manyasa)
Sasudah babi tu mahilang di hadopan kami, bantuaknyo nyo pai kasarangnyo, barlah kami turun dan mampacapek mandi kami, kamudian pulang karumah
Manuruik kaduo urang tuo kami kalau ado baboi mangaja awak, awak harus lari babelok-belok ndak buliah lari luruih kamuko, supayobabi susah mangaja sahinggo inyo kahilangan jejak.
Ambo : ”emangnyobaa mak? Kok babi susah mangaja awak kalau lari babelok?”
Emak : (manjawek sambia manjawek sarawa ambo nan cabiak akibaik balari sumua sabauk katakuik-an maliek babi nan kapatang) “sabauk babi tu lihia nyo pendek. Jadin sulik untuk maliek kabulakang.
Kalau nyo mancaliak kabulakang nyo harus mamuta sado badannyo
Ambo : (mambayangkan sambiagalak jo senyum-senyum surang)
Emak : ”eeh,,eheh… laila kok senyum-senyum surang?” Ambo : ”jadi tabayang mak, hehehe. ”
Emak : (geleang- geleang kapalo sambiamamelok-an kacomatonyo nan alah manurun sabauk hiduangnyo nan agak mandata
Ambo : ”Untuangnya babi itu ndak punyo kaca spion y mak” (ciloteh ambo mangganggu amak)
Emak : ”He he”
Nah, menuruik urang padang kajai, kalau awak mananam kunyik dibalakang rumah,lalu anak kunyik tuawak pindahan kamuko rumah. Itu indak buliah sabauk manuruik urang tu pantang. Katonyo sibabi akan datang karumah awak pado malam hari dan akan mengacak acak kunyiknan awak tanam. Mako dari itu awak indak dibuliahan mamindahan kunyik melewati rumah dari muko kabalakang rumah
Minggu barikuiknyo kami kumbali mangadoan acara baburu babi. Kami sangaik sanang bana sabauk, kapatang ambo maliek babi sabanyak lapan ikua
Sabauk bisuak diadoan acara baburu babi , kami harus mambarasiahan dan marapikan kandang jawi kami. Kami mamasang kandang jawi supayo labiah rapi dan tambah kuaik Nah biasonyo, sasudah salesai acara baburu babi, kami masih ndak nio kalua rumah. Sabauk kalau ado babinan alun tabunuah dan taluko inyo akan bakaliaran di pamukiman masyarakaik. Jikok inyo maliek urang mako inyo akan manggigik urang tu kamungkinan gadang manyabauk-an kamatian.
Disaat acar baburu babi salasai, biasonyo urang nieh tibo mambao karanjang dihondanyo. Inyo mancari babi nan mati nan di gigik anjiang. Kalaulah basobok . inyo lansuang mancincang-cincang babi tu dan mamasuak-an kadalam karanjangnyo. Kalau ndak basobok nyo akan batanyo kapado ayah ambo
Nias :”maaf pak! Bapak tampak kabau pendek mati ndak pak”
Ayah : ( bapikia kalau kerbau pendek itu pasti babi)” oh.. yo pak! Kalau ndak salah di mudiak itu tadi mati tigo ikua dan di hilia itu duo ikua pak!”
Nias : ”wah! Banyak bana pak, mokasi yo pak!” Ayah : ”samo-samo pak”
(Tak lamo kamudian kambalilah urang nieh itu manamui ayah ambo)
Nias : (mangaruak saku sarawa dan mangaluaan babarapo alai pitih bawarna sirah baangko Rp.100.000 ) ”mokasi yo pak, kabau pendeknyo gadang-gadang, iko saketek pak.”
Ayah : (lansuang manolak sacaro sopan dan indak nio manarimo pitih hasil dari babi. Sabauk kami baragamo islam) ”nggak pak,,nggak! Bagi kami alah bapak ambiak itu alhamdulillah dan kami mohon maaf pak, kami indak bisa manarimo pak..!” (bantuak mamohon)
Nias : (mengarati)” yo pak..! sekali lai mokasi pak…” Ayah : ”yo pak , samo-samo”
Tanyato baburu babi itu banyak manfaatnyo, awak dapek basilaturrahmi. Saliang gotong-royong,indak mambeda- bedaan antaro pajabaik jo rayaik dan lain sabagainyo. Namun tak hanyo manguntuangkan bagi kami, tapi adoi juo marugikan,walaupun bantuaktu kami salalu basiap siaga jikok diadoan acara baburu babi. Kami akan mampakuaik paga sayua kami, akan manguruang ayam kami, akan manyiapkan kandang nan kuaik untuak jawi kami.




