Ungku Aji Datuak

Kecek urang kampuang wukatu ketek, namo baliau ko Zainuddin. Panggilannyo Udin. Takalo mudo matah kawan-kawan manambah pangkabala. Jadilah Udin Pangkabala. Sabab, parangainyo sadang elok. Kalau ado anak mudo bacakak di balai tiok hari Salasa, pasti si Udin jadi pangkabala.

Udin tasabuik mahia silek sitaralak. Badannyo tenggih gadang, bahunyo bidang bakaka. Jari-jari tangannyo lantiak. Langkahnyo kadam. Taguah pasangan kudo-kudo. Jarang pandeka lain, nan indak buluih bilo bamain silek jo Udin. Sabab, umpan kakinyo acok mangicuah. Gelek badan mambawo bedo. Makan sikunyo bana nan mambunuah.

Baitu juo di sabuang kowa malam hari. Inyo bana mambaok tamu ka rumah gadang, mangkocok karatu babak di karateh kacang padi. Walau mandan batuka, nan taruah tatap dipagadang. Udin sabagai si pangka tatap juwo manang di kepeang.

Jikok balawan jo si Udin, alamat kalam kuluala. Dek inyo kalau mambunuah sampai ka kubua. Karano tu pulo, urang kampuang sapakat baso si Udin, ijan dilawan. Sabab, jikok dibaok bamain, awak juo nan kalah. Rancak inyo manang di lua sajo. Manarimo ungkuang pitih pangka.

Dek umua batambah taruih. Sudah bagolak si Udin diangkek jadi pangulu kaum. Sajak itu kamanakan mamanggia inyo Mak Datuak.

Pado tahun 1977, si Udin lah pulang dari Makah. Baliau naiak haji sasudah barundiang, bayobana, mangecek babatin batin, jo kuleganyo urang siak kampuang sabalah. Kato dunsanaknyo tu, jikok kito lai ka badunsanak sataruihnyo, mako Udin musti barubah laku.

Akianyo Udin manarimo saran. Baranti karajo pasiak. Inyo tobat. Sabalun aji lah khatam main ampok. Sapulang dari Makkah, Ungku Aji satiok hari mambaco kitab suci Al-quran.

Maso Mak Uniang ketek-ketek, lalok di surau Aji Datuak. Satiok manjalang subuah tadanga suaro Ungku Aji ko mangaji dalam biliak. Sudah sumbayang subuah, nyo ulang biliak manambah baco kaji nan tingga tadi.

Kutiko sudah sumbayang luhua, Mak Uniang main-main di halaman surau, tadanga pulo suaro Ungku Aji mambaco kitab. Baitu juo sudah sumbayang Isya takalo anak-anak surau mangambang lapiak ka lalok, suaro Ungku Aji Datuak tatap malantunan Al-quran dalam biliak. Baitu karajo Ungku Aji babilang tahun.

Sakali wukatu maso sudah reformasi. Mak Uniang batanyo ka Ungku Aji nan tabilang urang tuo tageh dalam kampuang.

“Lah labiah lapan puluah, umua ambo kini, ” jawek Ungku Aji maso itu, takalo sobok di lapau simpang sudah sumbayang asa.

Baliau nampak bamungko janiah. Mato tarang. Talingo nyariang. Basalimuk kain saruang, nampak sanyum baliau manih di baliak bibia sirah.

Karano wukato sobok lai agak lamo, sasudah bacurito maso mudo, Ungku Aji manarangan, baliau dalam sahari mambaco kitab rato-rato tigo jus. “Kalau dalam bulan puaso bisa tamat sakali tigo hari,” kecek Ungku Aji manjalehan.

Curito ko disampaian Mak Uniang, kutiko maagiah wirik sudah sumbayang subuah, pagi tadi, di surau bodi, banyak jamaah nan mandanga tamanuang, tamasuak malanca, nan hari-harinyo abih mancaliak hape.

Sambia bajalan pulang, di halaman surau, Malanca batanyo ka Mak Uniang, “Umua bara Ungku Aji tu tobat Mak,” tanyo Malanca.

“Indak lo waden tanyo doh Nca. Inyo pulang Makkah tahun 1977. Kabanyo baliau tu lahia tahun 1917,” jawek Mak Uniang singkek.

Malanca manarawang sambia maituang, bilo ka tobat.

Tinggalkan Komentar

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *


Scroll to Top