Pacu Kudo

Bakudo, mamanah, main padang, paralu dipalajari. Sabab, itu parintah ugamo. Kok ndak ado wak punyo kudo, mako caliak sajo urang pacu kudo. Bararti, salangkah awak lah mulai baraja manunggang kudo. Baitu kecek Mak Uniang sapulang sumbayang Isya, malam kapatang, takalo singgah duduak di lapau simpang, malapeh tarangah.

Jikok disabuik pacu kudo, Mak Uniang takasan bana jo Silunak, joki hebat asa Batang Arau, Batipuah, Tanahdata. Maso dulu di tahun tujuah puluhan, baliau bintang lapangan pacu. Kecek Mak Uniang pulo, babarapo tahun nan lapeh di galanggang pacu kudo Bancah Laweh, Padang Panjang, inyo sempat bacurito panjang jo Silunak satantang dunia parjokian.

Curito Mak Uniang, panunggang hebat nan disagani sasamo joki tu, maso dulu inyo lakon bana di galanggang. Sabuik sajolah di Bukik Gombak, Bukik Ambacang, Bancah Laweh, Ampang Kualo, tamasuak di Payokumbuah, Sijunjuang, Padang, Pariaman bagai, baliau sabana bintang lapangan.

Silunak macik kudo kresna, punyo pajabat dari Solok. Satiok kali joki piawai tu maracak kresna, peres nomor satu lah jaleh jatuah ka tangan. Pamasang taruah nan tagak jo Silunak, lah pasti sato manang. Sainggo, babagai caro dilakuan dek pamacik kudo lain, maumbuak supayo Lunak namuah kalah di pacuan. Tapi Silunak urangnyo amanah. Taguah mamaliaro pitaruah. Pintu doso dikunci arek. Baliau tatap jo pandirian.

“Indak pitih haram ka ambo bawok pulang, maagiah makan anak bini. Ndak suai ambo
jo kahandak Tuan doh,” jawek si Lunak manulak banda taruah, nan mintak kresna dikalahan takalo pacu boko di Bukik Ambacang.

Sabalunnyo, di Bukik Gombak jo Ampang Kualo, kresna tagak tali. Silunak ndak tapotoang dek joki lain. Ado lo kudo mambayangi, mancubo saabih angok, tatap sajo taicia di bulakang. Pokoknyo, satiok Silunak manunggang kresna, pasa taruah buncah. Urang galiang manantang pasang.

Takalo banyak urang tagak jo Silunak, banda ampok manulak sambah. Dek karano itu pulo, pamasang taruah gadang mintak kresna dipotoang kudo lain manjalang finis. Sabagai imbalan Silunak manarimo bendi baru langkok sapatagak jo kudonyo.

Tapi sakali indak, tatap indak dek Silunak. Ijankan nasi untuk maumbuak, bubua sajo tak lalu di rangkungan. “Biyalah ambo manarimo saparlimo bagian dari hadiah nan dapek. Asa barasiah dibawok ka rumah,” jawek Silunak ka tukang sogok.

Kecek Silunak, hadiah kudo pacu tu, dibagi limo bagian. Sabagian untuak tukang sabik rumpuik, sabagian untuak tukang lapeh di galanggang, sabagian untuak joki, duo bagian untuak nan punyo kudo. Jikok peres juara satu sapuluah ameh. Mako Silunak manarimo barasiah duo ameh. Lidah Silunak ndak taimpik dek urang lain. Banyak urang sanang, kagum jo baliau.

Mak Uniang maso dulu tu, sanang pulo mancaliak Silunak di Bukik Gombak. Badannyo ketek renceh, ditatiang urang ka pungguang kudo. Jikok bajalan tadayuak-dayuak takah tak ka sampai. Tapi kutiko lah duduak manunggang kresna, gagahnyo takah panglimo.

Taringek maso lalu. Satiok tahun, di hari pacu, pagi-pagi Mak Uniang mambungkuih nasi jo daun pisang. Sudah tu bajalan kaki basamo anak-anak kampuang ka galanggang. Malinteh Koto Rambatan, Bukik Sangok, Pabalutan, Ngungun, Panti, Sawah Jawuah, akhianya sampai di Bukik Gombak.

Tangah hari sadang bajadi kudo balari, bungkuih nasi diansua mambukak. Alek salasai patang-patang, paruik kanyang babaliak pulang. Singgah ka Batusangka mambali martabak Datuk Maruhun dibaok ka rumah. Baitu tradisi babilang musim.

Manuruik etongan, inshaa Allah di musim ka tibo, Mak Uniang jo Aji Cipulir, Aji Sekneg sarato Aji Notaris ka mancaliak pacu kudo ka Bukik Gombak. Malapeh taragak maso ketek ketek, sambia mangana kisah nan dulu.

Tapi itu tak mungkin diulang bajalan kaki. Karano kini urang lah banyak honda. Saketek-saketek urang naik honda. Maleh jalan kaki. Dek itu pulo maso kini panyakik lah banyak di badan.

Karano itu pulo, Mak Uniang tamanuang panjang, sajak sudah sumbayang subuah tadi. Malanca datang mandakek, basudi basiasek, “Baa dek buruak bana manuang Mak Uniang?” tanyo Malanca sambia galak sengeang.

“Kakak ambo lah kanai struk pulo, Nca. Awak ka mancaliak pacu kudo. Urang lain dak ado nan amuah mangawani inyo di rumah,” jawek Mak Uniang sayuik-sayuik sampai.

Malanca takulai. Sabab mustinyo Malanca nan mauruih kakak Mak Uniang tu. Tapi dek galia, inyo mailak taruih.

Tinggalkan Komentar

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *


Scroll to Top